Şadilli Aşireti ve Cemal Abdal Ocağı

Şadilli (Şadîyan) Aşireti ve Cemal Abdal Ocağı

cemal-abdal-sadilli-sadi

Aşiret: Şadilli, Şadi, Şadlu, Şadiyan Aşireti
Pir-Dede Ocağı: Cemal Abdal (Seyyid Nurî Cemaleddin) Ocağı
Mürşid Ocağı: Serçelan Axûçan (Ağuiçen-Ağuçan) Ocağı
Dil: Kürtçe’nin Kurmancî Lehçesi

Bünyesinde Alevî (Erzincan, Sivas, Dersim); Şafii (Urfa, Ağrı); Hanefi (Elazığ-Karakoçan); Caferî (İran-Horasan); Ezidî (Ermenistan) inançlarına bağlı üyeler bulunduran Kürt aşiretidir.

Kökleri, Muhammed Bin Şeddadi (951 yılında kurulan Şeddadi devletinin kurucusu) ve Selahaddin Eyyubî’nin dedesi Şadi Bin Mervan’a dayanır. Bu isimlerin Divin’e (şeddadilerin kurulduğu bugünün ermenistan topraklarında yer alan, Selahaddin Eyyubî’nin aile köklerinin bulunduğu kent) ırak-iran sınırı bölgesindeki Kirmanşah’tan geldiği biliniyor. Şeddadiler selçuklularla birlikte Bizans’a karşı savaşmıştır. Selçuklular “Ani” kentini bizans’tan alarak şeddadilere armağan etmiştir. Kentin asıl yerlisi olan Pakraduniler Ravadilerin (şeddadilerin ataları) kız alıp verdiği bir ermeni (bazı tarihçilere göre kökler yahudi olan) hanedanıdır. Kurulduktan 124 yıl sonra alp arslan tarafından yıkılan Şeddadiler, Ani’deki emirliklerine 1199 tarihine kadar devam etmişlerdir. Bu aşiretin ataları tarih boyunca Ermenilerle, Araplarla, Türkmenlerle ve diğer ırklarla karışmıştır. Arap gezgini “Mukaddesî” 982 yılında Duvin’de Hristiyanların çoğunlukta olduğunu; fakat kentin Şeddadi Kürtlerinin elinde olduğunu yazmıştır.

Aşiret adının Şad (Dicle) nehrinden geldiği iddiaları olsada, Şadilerin mi nehre ad verdiği, nehrin mi Şadîlere ad verdiği net değildir. Çünkü 16. yyda Kiğı ve Çemişgezek’te adı geçen bir aşirettir.

Anadolu Alevî ocaklarının Horasan’dan (Irak Horasanı) geliş yollarının Sürmeli Çukur-Aras boyları olduğu kesinleşir. Bu, şu demektir ki Malazgirt’ten önce Şadıllılar Anadolu’ya gelmişlerdir(?).

W. İvanow, Horasan Etnolojisi Üzerine Notlar’ında: “Safevî döneminin sonuna doğru Şadili (Şadlu) Kürd’ü olan DOLÎ HAN, şimdilerde Horasan’ın önemli bir kenti olan “Bezneverd“i kurmuştur.” demektedir.

Şadilli’nin bir koluna da KIMSOR denmektedir (Kım ve Sor. Kım Kürtçede Başlık, Sor ise Kızıl demektir. Bu manada Kızıl-başlık takan veya Kızılbaş demektir ve Bingöl-Erzincan’da yaşamaktadırlar).

1780 yılında Dersim yöresinden hükümete sunulan bir dilekçede sürgünü istenen aşiretler arasında Şadilli’de vardır. 1787 yılında ise Çemişgezek’te yakalanarak öldürülen aşiret önderleri arasında Şat oğlu Ali vardır(Şat, Kürtçede topal anlamına da gelmektedir).

Cemal Abdal (Seyyid Nurî Cemaleddin) Ocağı:

Şadıllı Aşiretinin bir bölümünün bağlı olduğu Alevî ocağıdır. Mürşidi Serçelan Ağuçan’dır. Cemal Abdal’ın, “Büyük ve Küçük Cemal Abdal” adlı iki türbesi Elazığ Karakoçan’ın Madran ve Delikan köyleri arasındadır. Ocağın talipleri Dersim, Erzincan ve Gümüşhane’dedir. Gümüşhanedeki dedeler Şiran’ın Yedibölük köyündedir.

Şahdililerin Seyit Nuri Cemalettine ikrar vermeleri kendilerinin mucizati iken, Bagin zindanlarindan kurtarmalari nedeniyledir. O tarihten bu yana Sahdililer Cemal Abdal’a talip olmuşlardır. Bu bilgiler tamamen Seyit Cemal (Cemal Abdalın) şeceresine dayalıdır. Söz konusu şecere Cemal Abdalın türbesinin ve ocak evinin bulunduğu Delikan köyündedir. Bu şecere, Selçuklu İmparatoru Alaaddin Keykubat tarafından da tuğrası ile mühürlenerek onaylanmıştır.

Şadili köylerinin bugün Anadolu’da olanları aşağı yukarı şunlardır:

Dersim-Mazgirt’te Muxundu, Canik, Kirzi, Dırban, Hivedan, Isnis köyleri,
Erzincan-Iliç’ta Kirzi köyü Tercan’da Kosan komu, Sivas-Kangal’da Yellice (Şeyh Şazeli ile karışmış olmalı> Ek: Kul Seyyid) köyü, Muş-Varto bölgesinde Şahdeli adıyla tanınan bir aşiretin Şadili kökeninden olduğu ve Alevî inancında bulunduğu bölge tarihinde anlatılmaktadır.

Elazığ, Dersim, Bingöl ve Diyarbakır bölgelerinde ise Kubathan, Okçiyan , Kimsoran, Cunan, Zimtek oymakları ve doğrudan doğruya Şadili adını taşıyan bir oymak vardır.

KUL SEYYİD

Kaynak:
– Ali Yaman, Kızılbaş-Alevî Ocakları
– Aşiretler Raporu
– Hamza Aksüt, Aleviler
– Rafael Blaga, İran Halkları El Kitabı
– Ali Kemalî, Erzincan
– A. Hezarfen- C. Şener, Osmanlı Belgelerinde Dersim Tarihi
– Seyyid Cemal Abdal Menakıbı
– Dirban-Kızılkale
….

Şadilli Aşireti ve Cemal Abdal Ocağı” üzerinde 9 yorum

  1. Şadi aşiretinin bir çok gerçekçi tarihi yazılmış isede bir çok eksiklerini barındırıyor her şeye rağmen teşekkürler bende bu aşirete mensuplarından biriyim ailem Hınıs in cilligól kóyunde yaşıyor 2000 nüfusa sahip Slav u rez

    Beğen

    • Bi evîn… Slav û rez…

      Beğen

  2. Sivastaki köy olarak yanlış köy ismi yazmışsınız kardeşim kangalda şadılı olarak en başta eymir köyü var ve bir kaçtane daha var eymirin çevresinde zamanında eymirin sayesinde ayakta kalmışlardır eymir köyünün kurucuları hasan ağa ve keleş ağanın erzincandan gelmesiyle başlar sonradan başka aileler gelmiş

    Liked by 1 kişi

    • Konu içinde Şêx Şazeli ile karıştırılmış olmalı diye belirtiyorum zaten. O kismi alinti olduğundan parentez ici belirtiyorum. Ask ile

      Beğen

  3. Merhaba;

    Sivas kangaldaki şadilli köyü yelice değildir

    SİVAS KANGAL EYMİR KÖYÜ ŞADİLLİDİR
    AYRICA EYMİR KÖYÜ Yelice köyünün içinden geçilerek gidilen bir güzergaha sahiptir.

    Şadilli aşireti reislerinin mezarlarıda eymir köyündedir

    Beğen

  4. Sadili asiretinin birkolu bal usaği muş varto oğlakçi eski ismi kovık koyudur bende ailenin bir ferdiyim

    Beğen

  5. Merhaba Sadiler Erzurumda da yogun olarak yaşıyorlar Horasan ilçesi ve civar köyleri hemen hepsi Sadi Asiretindendir Kurmanci konuşurlar ve Sunni Hanefidirler

    Beğen

  6. Merhaba ;
    Şadıllı aşiretinin en önemli kollarından bir tanesi SİVAS KANGAL EYMİR köyündedir geçmiş dönemden bu güne 7 köy şadıllı eymir diye anılır o döneme ait mezarların bulunduğu ve her mazarın yüksekliği yaklaşık 3.5 ila 5 metre arasında olduğu her tarafı şadıllı aşiretine hitafen işlemeler kılıçlar ve simgelerle doludur günümüze kadar uzanan bu tarih önemli bir mezarı-mimaridirki yıpranma söz konusu bile değildir. Bazı kaynaklarda eymir köyünün gerçekliği yeliceyle karıştırılır yelice köyü kesinlikle ŞADILI yani ŞADIYAN değildir. SİVAS KANGAL EYMİR KÖYÜ Şadıyandır YEDİ KÖY EYMİR ŞADILLIDIR anlaşılacağı üzere. Zamanın şadıllı Liderlerinin iki kardeşin bu civara yerleşip eymir köyü ile yedi köyün kurulması ile başlar. Eymir köyünde ERDOĞANLAR büyük köklü ve cesurluklarıyla anılan bir ailedir ERDOĞAN Ailesinin dokuz kardeşinden en son yaşayan olarak bilinen en küçüğü mehmet (gakkıl) istanbulda yaşamaktadır . Yakın zamanlarda ölümünden haberdar olunan kardeşler arasında EYMİRİ hiç terk etmemiş MANSUR ERDOĞAN (MÜZÜR) AP MÜZÜR olarak anılmıştır. Müzür ağa genç yaşlarında gözlerini kaybetmiş yaşamının son zamanlarına kadar bilincini kaybetmemiş yiğitliğiyle anılan şadıyandır. MÜZÜR AĞA gözlerini kaybetmemiş olsaydı şadıyan aşireti toprak üstüne toprak , İSİM (ad) üstüne İSİM (ad) koyarlardı denilir.

    Beğen

  7. Geri bildirim: Şadilli Aşireti ve Cemal Abdal Ocağı | Kızılbaş Alevî Platform

Yorum Yap - Katkı Sun

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s